vrijdag 1 maart 2019

Bescheiden eerste begro­ting gemeente Het Hoge­land

De eerste begro­ting van de gemeente Het Hoge­land staat vooral in het teken van uitvoe­ring van al voor­ge­nomen beleid van de voor­ma­lige gemeenten Bedum, De Marne, Winsum en Eems­mond. Om die begro­ting slui­tend te krijgen, wordt voor 3,8 miljoen euro een beroep op de finan­ciële reserves gedaan. Voor de jaren na 2019 wordt, met slagen om de arm, finan­cieel even­wicht verwacht.

Naast de inzet op uitvoe­ring van het beleid van de vier voor­ma­lige gemeenten wil het college zich ook richten op verdere verbe­te­ring van de leef­baar­heid. Daar­voor wordt, als het aan het college ligt, een fonds gevormd. Dat geld komt ter beschik­king van de dorpen in de gemeente.

Het beeld van de begro­ting voor 2019 wordt voor een belang­rijk deel bepaald door kosten die samen­hangen met de gemeen­te­lijke herin­de­ling. Die kosten worden voor een deel gedekt door een finan­ciële tege­moet­ko­ming van het rijk. Ook tegen­val­lers bij de bouw van een nieuwe, aard­be­vings­be­sten­dige school in Uithuizen trekken een wissel op de finan­ciële positie van de gemeente.

Ondanks de beperkte finan­ciële speel­ruimte wil het college volop inzetten op uitwer­king van het coali­tie­ak­koord van Gemeen­te­Be­langen, CDA, CU en PvdA: "Eenheid in Verschei­den­heid". Het college verwacht het komend voor­jaar met een nadere uitwer­king van dat akkoord te kunnen komen.

Het econo­mi­sche belang van de Eems­haven en die van Lauwersoog is groot. Om de ontwik­ke­lingen daar verder te stimu­leren, wil het college aandacht voor de bereik­baar­heid van die havens. Daar­voor wordt verbe­te­ring van de wegver­bin­dingen N361 (Groningen-Lauwersoog) en N46 (Groningen-Eems­haven) essen­tieel geacht. De infra­struc­tuur voor fiet­sers krijgt even­eens aandacht.

De gemeente Het Hoge­land kent een rela­tief hoge jeugd­werk­loos­heid en betrek­ke­lijk veel laag en middel­baar opge­leid inwo­ners waar­voor te weinig werk voor­handen is. Het college wil daarom via verschil­lende maat­re­gelen de werk­ge­le­gen­heid stimu­leren. Zo worden werk­ge­vers gesti­mu­leerd om werk-leer­tra­jecten op te zetten. De gemeente wil zelf het goede voor­beeld geven.

Om de zorg dichtbij de inwo­ners te houden, gaat de gemeente werken met zoge­naamde sociale teams. Er komen vier teams die de inwo­ners van de voor­ma­lige vier gemeenten gaan bedienen op het gebied van onder meer de jeugd­hulp, de WMO en de schuld­hulp­ver­le­ning.

Verder zet het college ook in op het stimu­leren van het toerisme, verbe­te­ring van de verkeers­vei­lig­heid en verdere verduur­za­ming. Ook de aard­be­vings­pro­ble­ma­tiek krijgt de nodige aandacht.

De belas­ting­plannen die het college aan de gemeen­te­raad voor­legt, leiden voor inwo­ners van de voor­ma­lige gemeenten Bedum en Eems­mond tot een bescheiden verho­ging van de belas­ting­druk: zeven, respec­tie­ve­lijk vijf procent. Inwo­ners van de oude gemeenten Winsum en De Marne gaan gemid­deld minder belas­ting betalen dan voor­heen: één, respec­tie­ve­lijk 15 procent. De belas­ting­druk voor inwo­ners in de gemeente Het Hoge­land is, in verge­lij­king met die van de andere Groninger gemeenten, betrek­ke­lijk bescheiden.

De onroe­rende zaak­be­las­ting voor "niet woningen" (bedrijfs­panden en derge­lijke) wordt gemo­del­leerd naar het systeem dat de gemeente Eems­mond hanteerde. De syste­ma­tiek leidt tot een meer­op­brengst van twee miljoen euro, waarvan één miljoen uit de Eems­haven. Het college vindt het te recht­vaar­digen dat de grote bedrijven daar bijdragen aan de leef­baar­heid.

Dit bete­kent wel dat onder­ne­mers in de oude gemeenten Bedum, De Marne en Winsum gecon­fron­teerd worden met een meer dan gemid­delde belas­ting­ver­ho­ging. Een deel van de meer­op­brengst wordt daarom ingezet voor compen­se­rende maat­re­gelen voor die onder­ne­mers, ambi­ties en fondsen voor het bedrijfs­leven. Het reste­rende bedrag wordt struc­tu­reel ingezet voor bevor­de­ring van de leef­baar­heid van de dorpen in de gemeente. Die krijgen, onder voor­waarden, de beschik­king over een eigen budget. Het college werkt de plannen nog dit jaar uit.

De gemeen­te­raad behan­delt de begro­tings­voor­stellen van het college op donderdag 14 en woensdag 27 maart. De verga­de­ring begint op beide data om 19:00 uur.

Hoofd­lijnen begro­ting 2019 gemeente Het Hoge­land

  • Tekort 2019 is gedekt uit Alge­mene Reserves (3,8 ME).
  • Meer­ja­ren­per­spec­tief: finan­cieel even­wicht. Wel onze­ker­heden.
  • Inzet in eerste instantie vooral gericht op reali­seren beleid vier gemeenten.
  • Coali­tie­ak­koord wordt uitge­werkt in colle­ge­pro­gramma.
  • Dorpen krijgen struc­tu­reel beschik­king over eigen "dorps­budget".
  • Omvang dorps­budget onge­veer 1 ME.
  • "Voeding" fonds voor dorps­bud­getten uit meer­op­brengst belas­ting "niet woningen".
  • Toepas­sing model-Eems­mond leidt tot meer­op­brengst van jaar­lijks circa 2 ME.
  • Meer­op­brengst uit alleen Eems­haven 1 ME. Grote bedrijven bijdragen aan leef­baar­heid.
  • Gevolg: onder­ne­mers in oude gemeenten Bedum, De Marne en Winsum betalen meer.
  • Er wordt daar­voor een compen­sa­tie­re­ge­ling in het leven geroepen.
  • Duur compen­satie: drie jaar (gewen­nings­pe­riode).
  • 1 ME komt struc­tu­reel beschik­baar voor onder­ne­mers.
  • Met bedrijfs­leven in overleg over beste­ding van die gelden.
  • Belas­ting­druk inwo­ners rela­tief laag. Bewo­ners oude gemeenten Bedum en Eems­mond betalen iets meer. Die van De Marne en Winsum iets minder.

Foto: College van de gemeente Het Hoge­land | © Roelof Bos
Tekst: © Gemeente Het Hoge­land