Lauwersland Online - Code rood voor het primair onderwijs

Code rood voor het primair onderwijs

Scholen in het primair onder­wijs verschillen te veel van kwali­teit waar­door talenten van leer­lingen onbenut blijven. Dat consta­teert de Inspectie van het Onder­wijs in de nieuwste Staat van het Onder­wijs. De PO-Raad en andere onder­wijs­or­ga­ni­sa­ties zijn bezorgd maar niet verrast over de resul­taten, want het onder­wijs staat onder hoge druk en wordt al jaren finan­cieel in de steek gelaten.

Scholen in het primair onder­wijs verschillen te veel in kwali­teit. Talenten van leer­lingen blijven zo onbenut waar­door kansen­on­ge­lijk­heid blijft bestaan. Daar­naast gaan pres­ta­ties van leer­lingen op taal, rekenen en cultuur achteruit. Dat consta­teert de Inspectie van het Onder­wijs in de nieuwste Staat van het Onder­wijs.

Zelfs bij een gelijke popu­latie pres­teren scholen heel divers, stelt de inspectie. Ze wijt dat vooral aan de kwali­teit van leraren en school­lei­ders: Op goede scholen zijn sterke school­lei­ders, worden leer­lingen actief bij de les betrokken, krijgen zij duide­lijke uitleg en is sprake van een taak­ge­richte werk­sfeer. "Ook een leer­ling­volg­sys­teem, plan­ma­tige leer­lin­gen­zorg en extra stof voor leer­lingen met een (taal) achter­stand dragen bij aan betere pres­ta­ties.", schrijft de inspectie.

De PO-Raad is erg bezorgd over deze ontwik­ke­lingen, maar kijkt er niet van op. Het primair onder­wijs staat al jaren ernstig onder druk. Door een tekort aan bekos­ti­ging hebben scholen op onder­steu­nend perso­neel en exper­tise moeten bezui­nigen, waar­door het beroep van leer­krachten zwaarder is geworden. Ook brood­no­dige inves­te­ringen in moderne leer­ma­te­ri­alen, lesme­thoden en school­ge­bouwen konden niet worden gedaan. Maat­schap­pe­lijke druk zorgt boven­dien voor een over­la­den­heid van het onder­wijs­pro­gramma. De PO-Raad waar­schuwt daarbij dat de problemen alleen nog maar schrij­nender dreigen te worden door het aanstor­mende lera­ren­te­kort: vier­dui­zend full­time leraren in 2020; tien­dui­zend in 2025.

Wat er nodig is om het tij te keren

"Deze resul­taten laten zien hoe belang­rijk het is dat het nieuwe kabinet in het primair onder­wijs inves­teert. Het is nu of nooit, want het onder­wijs wordt niet vanzelf beter.", zegt Rinda den Besten, voor­zitter van de PO-Raad. "Het is de afge­lopen jaren te veel aan zijn lot over­ge­laten. Ieder kind verdient het beste onder­wijs."

De PO-Raad pleit dan ook al tijden voor een toerei­kende bekos­ti­ging. Het primair onder­wijs heeft nu veel meer kosten dan inkom­sten. Scholen worden alleen al voor onder­houd van school­ge­bouwen en lesma­te­ri­alen en het wegwerken van onder­wijs­ach­ter­standen gecon­fron­teerd met een tekort van bijna een half miljard euro.De MBO Raad onder­steunt de oproep. Van een slechte start op de basis­school, onder­vindt een kind zijn verdere school­loop­baan en leven gevolgen, stelt voor­zitter Ton Heerts. "Het primair onder­wijs is de basis. Als we daar niet nu grondig in inves­teren, kunnen kinderen niet maxi­maal hun talenten ontwik­kelen. Het is code rood voor het primair onder­wijs, en we moeten er alles aan doen om daar snel groen van te maken."

Ook een hoger lera­ren­sa­laris is van groot belang voor goed onder­wijs, vindt de PO-Raad. Dat maakt het vak aantrek­ke­lijker voor zittende en nieuwe leer­krachten. Met PO in actie en vakbonden onder­te­kenden zij hiertoe eind maart een mani­fest. Ook de VO-raad, de vere­ni­ging van scholen in het voort­gezet onder­wijs, onder­schrijft deze oproep, De VO-raad ziet een betere belo­ning van leraren in het po als een inves­te­ring in de kwali­teit van het onder­wijs.

Om ervoor te zorgen dat kinderen zich opti­maal kunnen ontwik­kelen en gelijke kansen krijgen, verdienen alle kinderen gratis toegang tot een voor­schoolse voor­zie­ning, vindt de PO-Raad daar­naast. Ook de inspectie beves­tigt in haar rapport dat voor­schoolse voor­zie­ningen lonen.

De PO-Raad roept scholen op om ook ín de school met elkaar het gesprek aan te gaan over de aanbe­ve­lingen van de inspectie en hoe het eigen onder­wijs beter kan. Visi­ta­ties, waarbij scholen, besturen en leer­krachten bij elkaar kijken en van elkaar leren, zijn hierbij van wezen­lijk belang.

Speciaal (basisonderwijs) onderwijs doet het goed

De PO-Raad bena­drukt dat ze trots is op alle scholen die zich ondanks alle problemen niet uit het veld laten slaan. "Duizenden leer­krachten, school­lei­ders en bestuur­ders werken dage­lijks keihard aan goed onder­wijs voor alle leer­lingen.", aldus Den Besten. Speciale compli­menten gaan uit naar scholen in het speciaal (basis)onderwijs. Zij doen het stabiel goed, beves­tigt de inspectie.