Lauwersland Online - Edzard is eindelijk weer thuis!

Edzard is eindelijk weer thuis!

Edzard Jacob Tjarda van Star­ken­borgh (1657–1716) is fees­te­lijk verwel­komd op Verhil­dersum. De offi­ciële over­han­di­ging van het schil­derij door de heer Van der Hende aan de voor­zitter van het bestuur van Verhil­dersum heeft op vrijdag 26 mei plaats­ge­vonden.

Na een span­nende periode, waarbij in heel korte tijd via crowd­fun­ding en een toezeg­ging van de Vere­ni­ging Rembrandt geld bijeen werd gebracht, kon het schil­derij, voor­stel­lende Edzard Jacob Tjarda van Star­ken­borgh, in Londen op de veiling bij Sotheby’s aange­kocht worden.

"Wij zijn enorm blij dat zoveel mensen spon­taan een toezeg­ging deden, daar krijg ik een warm gevoel van.", vertelt direc­teur Gerrit Alssema. "We zijn de mensen erg dank­baar voor hun snelle reactie en de royale toezeg­gingen. Daaruit blijkt een diepe verbon­den­heid van de regio met de Borg en zijn geschie­denis. Deze gulle gevers zijn uitge­no­digd om samen met het bestuur en de staf van Verhil­dersum op 26 mei Edzard thuis te verwel­komen."

Lauwersland Online - Edzard is eindelijk weer thuis!

Nu het schil­derij in Neder­land is gear­ri­veerd en onder­zocht door deskun­digen, is het schil­derij offi­cieel over­han­digd en krijgt het een voor­lo­pige plaats in de Borg, zodat het de komende tijd door het publiek te bewon­deren is.

"Wij hopen nu de stap naar restau­ratie te kunnen zetten, zodat het schil­derij daarna een defi­ni­tieve plek in de Borg krijgt.", geeft Alssema aan. Zo komt Edzard thuis, terug op het stam­slot en wordt weer een stukje geschie­denis zicht­baar gemaakt voor het publiek.

Dit mooie schil­derij hoort op Verhil­dersum en het is uniek dat dit schil­derij na zoveel jaren terug­keert. Edzard Jacob Tjarda van Star­ken­borgh werd in 1673 borg­heer. Hij was toen 16 jaar oud en volgde zijn vader Allard op als heer van Verhil­dersum en Leens. Het hele gezin is afge­beeld op een heel groot fami­lie­por­tret dat in de zaal van de Borg hangt. Dit grote fami­lie­por­tret is rond 1670 geschil­derd door Martinus van Greven­broeck, die ook dit schil­derij van Edzard gemaakt heeft.

Lauwersland Online - Familieportret Tjarda van Starkenborgh

Allard Tjarda van Star­ken­borgh en Gratia Susanna Clant met hun kinderen in 1670, geschil­derd door Martinus van Greven­broeck. Door de afme­tingen van 3,91 bij 2,82 meter is het schil­derij een van de grootste fami­lie­por­tretten, zo niet het grootste, van Neder­land.

Edzard maakte carrière in het leger, zoals zoveel borg­be­wo­ners. In 1679, als de akte van schei­ding tussen zijn moeder Gratia Susanna Clant en de kinderen opge­steld wordt, is Edzard kapi­tein van de infan­terie. Hij is dan 22 jaar. Na een aantal bevor­de­ringen wordt hij in 1709 majoor-gene­raal van de cava­lerie en is hij comman­dant van Coevorden. Hij sterft in 1716, 59 jaar oud.

Frou­wina Eeck, met wie Edzard in 1678 trouwt, over­lijdt een week na de geboorte van hun dochter Gratia Susanna. In 1684 huwt Edzard met de 19 jarige Anna Habina Lewe van Middel­stum. Zij laten de borg verbouwen. Hierbij werden de weste­lijke vleugel en het poort­ge­bouw afge­broken. Een L-vormige borg bleef over, hele­maal in de stijl en de mode van de zeven­tiende eeuw. Een steen met het jaartal 1686 en de alli­an­tie­wa­pens van Edzard en Anna Habina boven de entree van de borg verwijzen nog naar deze ingrij­pende verbou­wing. Ook een frag­ment van een gebrand­schil­derd raam met de tekst "Edzart Jacob Tiaerda van Star­ken­borgh Heer van Leens Majoor te Paerde ten Dienste der voor Eenighde Needer­landen Anna Habbinna Tiaerda van Star­ken­borgh Geboren Lewe Vrouw van Leens sijn Huis­vrouw Anno 1689" verwijst naar de macht en invloed die dit echt­paar had.

Als Edzard in 1716 over­lijdt, blijft Anna nog jaren op Verhil­dersum wonen. Zij beleeft hier de Kerst­vloed op "Midwin­ter­dagh", 25 december 1717, waarbij alleen in Leens al 182 mensen om het leven kwamen. In 1733 geeft Anna opdracht tot het bouwen van het Hins­zorgel in de Petrus­kerk van Leens, waaraan dit jaar aandacht wordt besteed in de expo­sitie Wereld­lijke macht, Kerke­lijke pracht in de Muse­um­boer­derij van Verhil­dersum.

Breng Edzard een bezoek!

Lauwersland Online - Edzard is eindelijk weer thuis!